Domates

Domates genellikle önce fidelikte ya da viyolde yetiştirilir, 5–7 gerçek yapraklı ve 15–20 cm boyundaki fideler tarlaya şaşırtılır.

Ne zaman?

Toprak sıcaklığı 15 °C’nin üzerine çıktığında ve don riski geçtiğinde dikin. Bölgenizin ayları için yukarıdaki takvime bakın.

Nasıl?

• Sıra arası 70–100 cm, sıra üzeri 40–50 cm bırakın.
• Fideyi kök boğazının biraz altına kadar gömün; gövdeden ek kök oluşur.
• Dikimden hemen sonra can suyu verin.
• Sırık veya ip ile destek sistemini dikimle birlikte kurun; sonradan kurmak köklere zarar verir.

Aynı tarlaya üst üste domates, biber, patlıcan veya patates dikmeyin; en az 3 yıllık ekim nöbeti hastalık baskısını azaltır.

Sulama

Domates düzensiz sulamayı sevmez: bir kuru bir ıslak toprak, meyve çatlaması ve çiçek burnu çürüklüğünün en yaygın nedenidir.

• Seyrek ama derin sulayın; toprağın üst 2–3 cm’si kuruyunca su verin.
• Yaprakları ıslatmayın; damla sulama hem su tasarrufu sağlar hem yaprak hastalıklarını azaltır.
• Sulamayı sabah erken saatlerde yapın.
• Saman veya benzeri malç toprak nemini dengeler.

Besleme

Gübrelemeyi toprak analizine göre planlayın. Analiz yoksa ölçüsüz gübre kullanmak hem paraya hem bitkiye zarar verir.

• Dikim öncesi iyi yanmış çiftlik gübresi veya kompost toprağın yapısını iyileştirir.
• Fazla azot yaprağı büyütür, meyveyi geciktirir.
• Meyve tutumundan sonra potasyum ihtiyacı artar; kalsiyumun meyveye taşınması için düzenli sulama şarttır.

Sırıkta (sınırlı olmayan büyüyen) çeşitlerde budama verimi ve meyve iriliğini artırır; yer domateslerinde genellikle gerekmez.

• Koltuk alma: Yaprak ile ana gövde arasından çıkan sürgünleri 5–10 cm iken elle koparın.
• Alt yapraklar: İlk salkım olgunlaşmaya başlayınca altındaki sararmış yaprakları alın; havalanma artar, hastalık azalır.
• Tepe alma: Sezon sonuna 6–8 hafta kala ana gövdenin tepesini kesin, bitki enerjisini mevcut meyvelere versin.

Budamayı kuru havada yapın ve bitkiden bitkiye geçerken elinizi ya da makasınızı temizleyin.

Meyveler tam renk almaya başladığında hasat edilir. Uzak pazara gidecek ürün pembe olum döneminde, sofralık ürün kırmızı olumda toplanır.

• Meyveyi sapıyla birlikte, çevirerek koparın.
• Sabah serinliğinde hasat edin; güneşte bekletmeyin.
• Olgun meyveleri 2–3 günde bir toplayın; bitkide fazla bekletmek çatlamayı artırır.

Sezon sonunda bitki artıklarını tarladan uzaklaştırın; hastalıkların kışı geçirmesini önler.