Dünya Gıda Günü'nde fiyat alarmı: Küresel gıda endeksi 4 yılın zirvesinde

FAO Gıda Fiyat Endeksi eylülde bir önceki aya göre 2 puan artarak 136 puana yükseldi. Bu, Kasım 2022'den bu yana görülen en yüksek seviye. Endeks bir yıl öncesine göre de yüzde 5,8 daha yüksek.

Artışın ana kaynağı tahıllar oldu. Tahıl fiyat endeksi eylülde aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 17,2 arttı. Buğday fiyatları Karadeniz'deki lojistik sorunlar ve Kuzey Amerika'nın bazı bölgelerindeki kuraklık nedeniyle yüzde 6,3, mısır fiyatları ise ABD'deki verim kaygıları ve Brezilya'nın ihracata ayırabileceği ürünün azalmasıyla yüzde 5,6 yükseldi. Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık belirsizliğinin yakıt, gübre ve navlun maliyetlerini artırması da fiyatları destekledi.

Bitkisel yağ endeksi aylık yüzde 0,9 artışla 198,6 puana çıktı ve bir yıl öncesinin yüzde 18,3 üzerine yerleşti. Şeker fiyatları yükselirken et fiyatları geriledi, süt ürünleri ise yatay seyretti.

Fiyatlardaki yükselişe karşın açlıkla mücadelede bazı olumlu işaretler de var. FAO'nun temmuzda yayımladığı Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu (SOFI 2026) raporuna göre 2025'te dünya genelinde yaklaşık 645 milyon kişi, yani nüfusun yüzde 7,8'i açlık çekti. Bu sayı bir önceki yıla göre 14 milyon, 2022'deki zirveye göre ise 43 milyon kişi daha az. Ancak rapor, mevcut gidişle 2030'da hâlâ 520 milyon kişinin açlıkla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte biri sağlıklı bir beslenmenin maliyetini karşılayamıyor.

FAO Genel Direktörü Qu Dongyu, rakamların "açlığın kaçınılmaz olmadığını" gösterdiğini belirterek, güçlü ekonomi politikaları, sosyal koruma ve sürdürülebilir tarım-gıda sistemleriyle açlık eğrisinin aşağı çekilebileceğini vurguladı.

Dünya Gıda Günü, bu yıl yaklaşık 150 ülkede yüzlerce etkinlikle kutlanıyor. Ana tören, FAO'nun Roma'daki genel merkezinde Dünya Gıda Haftası kapsamında düzenleniyor.

Diğer kaynaklar: Fastmarkets, FAO SOFI 2026 raporu.